Pismo do Departamentu Matki i Dziecka Ministerstwa Zdrowia
Data wysłania 24 lutego 2014
_____________________________________________________________________
 
Pani Dyrektor Dagmara Korbasińska
Ministerstwo Zdrowia
Departament Matki i Dziecka
ul. Długa 38/40, Warszawa
 
Dotyczy: pisma z dnia 26 września 2011 roku, sygnatura MZ-MD-051-2350-1/KC/11
 
Szanowna Pani Dyrektor,
 
W piśmie z dnia 26 września 2011 roku, sygnatura MZ-MD-051-2350-1/KC/11, była Pani uprzejma napisać, cytuję:
 
“Warunkiem przygotowania kompletnie wypełnionego dokumentu w bardzo wczesnym okresie ciąży jest określenie płci w badaniach genetycznych tkanek płodu. Badania te można wykonać niezależnie od czasu trwania ciąży - wyłącznie na życzenie i koszt osób uprawnionych, wnioskujących o wystawienie Pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka, a warunkiem wykonania takich badań jest uprzednie mikroskopowe stwierdzenie tkanek płodu w materiale biologicznym uzyskanym z wyłyżeczkowania jamy macicy.”
 
W związku z tym, że powyżej cytowane stwierdzenie zostało sformułowane w sposób kategoryczny, najwyraźniej stwierdzając istniejący, oczywisty stan prawny, proszę Panią Dyrektor niniejszym o podanie wyczerpującego zbioru podstaw prawnych, które pozwoliły Pani Dyrektor, Urzędnikowi Administracji Państwowej, Dyrektorowi Departamentu w Ministerstwie Zdrowia, stwierdzić w oficjalnym, urzędowym dokumencie, że:
1. badanie genetyczne tkanek płodu jest [w przypadku poronienia w pierwszych tygodniach ciąży] warunkiem przygotowania kompletnie wypełnionego pisemnego zgłoszenia,
2 genetyczne badanie tkanek płodu wykonuje się w takim przypadku wyłącznie na życzenie i koszt osób uprawnionych, wnioskujących o wystawienie pisemnego zgłoszenia urodzenia,
3. pisemne zgłoszenie urodzenia  jest wystawiane na życzenie osób uprawnionych, wnioskujących o wydanie takiego dokumentu.
 
W mojej ocenie żadne z trzech twierdzeń wymienionych powyżej nie jest prawdziwe, a pogląd taki opieram na lekturze znanych mi aktów prawnych regulujących kwestię rejestracji dzieci (także dzieci martwo urodzonych), czyli na Ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego oraz na Rozporzadzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 lutego 2005 roku w sprawie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka.
 
Przykładowa teza, wraz z podstawami prawnymi: 
 
Ani Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego, ani Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka nie przewidują żadnych wyjątków, w których podmiot służby zdrowia, na terenie którego doszło do martwego urodzenia, mógłby być zwolnionym z obowiązku wpisania płci do pisemnego zgłoszenia urodzenia, a to wprost oznacza, że podmiot służby zdrowia ma zawsze, po każdym martwym urodzeniu, do którego doszło na jego terenie, obowiązek ustawowy dokonać zgłoszenia takiego martwego urodzenia do usc wpisując m.in. płeć dziecka do pisemnego zgłoszenia urodzenia. Co za tym idzie, jeśli podmiot służby zdrowia ma obowiązek wpisać płeć do pisemnego zgłoszenia, to nie może od rodziców dziecka żądać opłacenia badania genetycznego ustalającego płeć dziecka. 
 
Powyżej przedstawiam Pani Dyrektor przykład tezy uzasadnionej podstawami prawnymi. Tego samego oczekuję teraz od Pani Dyrektor, jeśli Pani Dyrektor twierdzi, że za badanie genetyczne muszą płacić rodzice, pisemne zgłoszenie urodzenia wystawia się “na życzenie rodziców”, a stwierdzenie tkanek płodu w badaniu histopatologicznym jest warunkiem koniecznym do wydania pisemnego zgłoszenia. 
 
Chciałbym po prostu ostatecznie ustalić, czy tezy zawarte przez Panią Dyrektor w piśmie MZ-MD-051-2350-1/KC/11, to są (jak podejrzewam) jedynie osobiste, niepoparte żadną podstawą prawną, “poglądy prawne” Pani Dyrektor (nieszczęśliwie sformułowane w sposób mogący sprawiać wrażenie, że omawiają istniejący stan prawny, lub że wręcz same w sobie są obowiązującym aktem prawnym), czy też jest to zdaniem Pani Dyrektor kategoryczne stwierdzenie istniejącego stanu prawnego - jeśli tak, to oparte na jakich aktach prawnych?
 
Jeśli chodzi o kategorię “poglądu prawnego”, to Pan Dyrektor Puzoń jawi się ostatnio jako specjalista w tej dziedzinie - może proszę to z nim przekonsultować przed udzieleniem odpowiedzi?
 
Na koniec jeszcze jedno pytanie i naprawdę tym razem proszę nie udawać, jak to Pani ma w zwyczaju, że tego pytania nie było, proszę go nie pomijać w odpowiedzi:
 
Czy jeśli na oddział szpitalny przyjęta jest kobieta z martwym płodem w macicy, wiek ciąży szacowany na 8 tygodni, lekarz w badaniu usg lokalizuje płód w macicy, ale  nie stwierdza akcji serca płodu, kilka godzin później w zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy dochodzi do usunięcia płodu, a kilkanaście dni później histopatolog pośród skrzepów krwi i fragmentów doczesnej nie odnalazł nic, co by przypominało fragmenty płodu, to czy w tym szpitalu, w tym konkretnym przypadku, w dniu, w którym przeprowadzono zabieg wyłyżeczkowania jamy macicy, doszło do martwego urodzenia kwalifikującego się do wystawienia pisemnego zgłoszenia urodzenia, czy nie doszło?
 
Udzielając odpowiedzi na powyższe proszę mieć na uwadze, że zarówno treść niniejszego zapytania, jak i odpowiedź (oraz ewentualna dalsza korespondencja) zostaną w całości opublikowane w internecie w serwisie poronienie.info .
 
Z poważaniem,
(...)
_____________________________________________________________________
Odpowiedź Departamentu Matki i Dziecka na pismo z dnia 24 lutego 2014
Pełna treść odpowiedzi. Pisownia oryginalna.
_____________________________________________________________________
 
MINISTERSTWO ZDROWIA               Warszawa, 26.03.2014 r.
Departament Matki i Dziecka 
MZ-MD-P-075-4999-9/KC/14               
 
Szanowny Panie
 
W związku z pismem otrzymanym w dniu 24 lutego br. w sprawie pisma z dnia 26 września 2011 r. znak: MZ-MD-051-2350-1/KC/11, dotyczącego zawartych w nim informacji na temat postępowania w przypadku martwych urodzeń - uprzejmie wyjaśniam: 
 
Jak już  informowano Pana we wcześniejszych odpowiedziach na Pańskie pisma, dotyczące problematyki martwych urodzeń w wyniku wcześnie utraconych ciąż - obowiązujący stan prawny w zakresie możliwości wystawiania przez podmioty lecznicze "Pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka" dla celów określonych w ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264, j.t.), to jest dokumentu umożliwiającego rejestrację urodzenia dziecka w urzędzie stanu cywilnego (usc) oraz postępowania w sytuacji martwych urodzeń jest następujący:
  • zgodnie ustawą z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego zwanej dalej ustawą, podmioty lecznicze (szpitale), lekarze i położne dokonują zgłoszenia na piśmie, przekazując do urzędu stanu cywilnego Pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka, którego wzór określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2005 r. (Dz. U. nr 27, poz.232);
Art. 40. ust.3. przedmiotowej ustawy mówi: 
"3. Pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka powinno w szczególności zawierać:
  1. imię i nazwisko, nazwisko rodowe, datę urodzenia, PESEL, określenie stanu cywilnego oraz miejsca stałego zameldowania matki dziecka;
  2. imię i nazwisko, datę urodzenia, PESEL, określenie stanu cywilnego oraz miejsca stałego zameldowania ojca dziecka;
  3. dane dotyczące wykształcenia rodziców dziecka;
  4. dane dotyczące źródła utrzymania rodziców dziecka;
  5. datę urodzenia dziecka;
  6. określenie miejscowości urodzenia dziecka;
  7. określenie płci, ciężaru i długości dziecka;
  8. charakterystykę porodu".
Powyższe obowiązujące ustawowe uwarunkowania stanowią, iż niewskazanie ich wszystkich w druku Pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka  nie daje możliwości rejestracji martwego urodzenia w urzędzie stanu cywilnego. Wypełnienie przez lekarza przedmiotowego druku w sposób niekompletny powoduje, że jest on nieskuteczny i uniemożliwia w urzędzie stanu cywilnego przygotowanie aktu stanu cywilnego. 
Przedstawiając powyższe, podtrzymuję opinię o istniejących uwarunkowaniach formalnych, dotyczących wystawiania dokumentu Pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka
  • jak informowaliśmy wcześniej, do 22 tygodnia życia płodu, nie jest możliwe wiarygodne określenie jego płci, dostępnymi w każdym szpitalu, standardowymi metodami. Umożliwiają to wyłącznie badania genetyczne komórek zarodka (płodu) w specjalistycznych laboratoriach; 
  • odnosząc się do Pańskiej opinii, iż za badania genetyczne nie powinni płacić rodzice ponieważ jest to obowiązkiem szpitala uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą  Prawo o aktach stanu cywilnego, istotnie, obowiązkiem szpitala jest zgłoszenie urodzenia dziecka do usc, na określonym prawem druku. Ta sama ustawa jednak ściśle określa w art. 40, które dane bezwzględnie muszą być zamieszczone w Pisemnym zgłoszeniu urodzenia dziecka, aby zgłoszenie mogło skutkować stworzeniem aktu stanu cywilnego, rejestrującego to urodzenie;    
  • informuję, że podmioty lecznicze (w tym szpitale), udzielają świadczeń zdrowotnych wyłącznie zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 j.t. z późn. zm.). 
W szczególności, ustawa ta określa: 
1)     warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
2)     zasady i tryb finansowania świadczeń, o których mowa w pkt 1;
               2a) zasady i tryb kwalifikowania świadczeń opieki zdrowotnej jako świadczeń gwarantowanych;
3)     zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń, o których mowa w pkt 1;
4)     zasady powszechnego - obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. 
Przedmiotowa ustawa definiuje także świadczenie zdrowotne (niezależnie od sposobu jego finansowania): 
"świadczenie zdrowotne - działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania". 
Określanie płci w badaniach genetycznych dla celów rejestracji w urzędzie stanu cywilnego nie jest świadczeniem zdrowotnym. Wykonywanie natomiast wysoce specjalistycznych, drogich badań genetycznych, które nie służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia matki ani stanu płodu - nie znajduje uzasadnienia medycznego; 
  • odnosząc się do ostatniego pytania zawartego w Pańskim piśmie - co się stało z 8 tygodniowym płodem, który w dniu przyjęcia do oddziału szpitalnego w czasie wykonywania badania lekarz lokalizował w macicy, następnie w wyniku wyłyżeczkowania doszło do usunięcia płodu, a w wykonanych badaniach histopatologicznych nie stwierdzono w materiale biologicznym komórek, czy tkanek zarodka - uprzejmie informuję, że określają to dokumenty wewnętrzne szpitala.

Podpisano: Dagmara Korbasińska, Dyrektor Departamentu Matki i Dziecka  

comments powered by Disqus