Pismo (wniosek) przesłane do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 12 stycznia 2015r. 

(na dole strony znajduje się link do wystąpienia RPO do Ministra Pracy będącego efektem poniższego wniosku) 

 

 

Szanowni Państwo.

Niniejszym wnoszę o zbadanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich zgodności z Art. 31 ust. 3 oraz Art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisów określających warunki, które musi spełnić kobieta ubiegająca się o przyznanie świadczeń socjalnych z tytułu martwego urodzenia dziecka. W mojej ocenie te regulacje prawne dyskryminują część kobiet, których dziecko zmarło przed urodzeniem.

Niniejszy wniosek dotyczy następujących aktów prawnych:

  1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe: §16. ust. 1.

  2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa: §9. ust. 2.

 

Uzasadnienie.

Kobieta, której dziecko zmarło przed urodzeniem i która dokonała pochówku tego dziecka, może ubiegać się o zasiłek pogrzebowy wyłącznie w przypadku, gdy dysponuje aktem urodzenia dziecka z adnotacją o martwym urodzeniu, zastępującym (w przypadku martwego urodzenia) akt zgonu. Wymóg ten jest zawarty w §16. ust. 1. ROZPORZĄDZENIA MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.

I podobnie, kobieta, której dziecko zmarło przed urodzeniem i która chce skorzystać z przysługującego teoretycznie po każdym martwym urodzeniu (bez względu na długość trwania ciąży) prawa do urlopu i zasiłku macierzyńskiego w wymiarze maksymalnie 56 dni, musi przedłożyć pracodawcy tenże sam akt urodzenia dziecka, zastępujący akt zgonu. Wymóg ten jest zawarty w §9. ust. 2. ROZPORZĄDZENIA MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Akt urodzenia dziecka martwo urodzonego jest niemożliwy do uzyskania w przypadku, gdy podmiot medyczny, uprawniony do wydania Pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka (lub Karty martwego urodzenia wg nowej Ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego), nie jest w stanie określić płci dziecka martwo urodzonego, ponieważ Urząd Stanu Cywilnego nie może wydać aktu urodzenia, jeśli płeć dziecka jest nieokreślona.

Należy więc zauważyć, że o ile wszystkie kobiety będące w ciąży są traktowane przez prawo na równi (art. 177 oraz art. 185 §1. USTAWY  z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141) to po martwym urodzeniu następuje natychmiastowy  podział matek dzieci zmarłych przed urodzeniem na dwie grupy:

  • grupa pierwsza: kobiety, które urodziły martwe dziecko, którego płeć jest możliwa do określenia,

oraz

  • grupa druga: kobiety, które urodziły martwe dziecko, którego płeć jest z różnych przyczyn niemożliwa do określenia (np. w związku z wadą wrodzoną obojnactwa prawdziwego, którą dotknięte było dziecko zmarłe przed urodzeniem).

Kobiety należące do grupy drugiej są domyślnie pozbawione zarówno prawa do zasiłku i urlopu macierzyńskiego jak i również prawa do zasiłku pogrzebowego (jeśli dokonały pochówku swojego martwo urodzonego dziecka) z uwagi na to, że nie mogą otrzymać aktu urodzenia z przyczyn opisanych powyżej (urząd stanu cywilnego nie może wydać aktu urodzenia, jeśli płeć dziecka jest nieokreślona).

Kobiety z grupy drugiej mogą zlecić, na własny koszt (!), badanie genetyczne płci dziecka (które nie zawsze daje wynik w postaci oznaczenia płci, natomiast koszt tego badania - w granicach 500-800zł - osoba je zlecająca musi ponieść, niezależnie od tego, czy badanie określiło czy nie określiło płci dziecka) lub mogą na drodze postępowania nieprocesowego wnieść do sądu powszechnego wniosek o ustalenie treści aktu stanu cywilnego, przy czym rozpatrzenie takiego wniosku w najlepszym przypadku  potrwa kilka miesięcy, co tym samym automatycznie wyklucza możliwość skorzystania przez kobietę z prawa do skróconego urlopu macierzyńskiego, jako że takiego urlopu nie można odłożyć do momentu uzyskania aktu urodzenia dziecka, kilka miesięcy po martwym urodzeniu.

Konieczność podejmowania przez kobiety z grupy drugiej dodatkowych działań w celu uzyskania aktu urodzenia dziecka martwo urodzonego, których nie muszą podejmować kobiety z grupy pierwszej, w oczywisty sposób świadczy o nierównym traktowaniu przez prawo części kobiet, które urodziły martwe dziecko.

Jednocześnie nie sposób nie zauważyć oczywistego absurdu prawnego, który stanowi, że pochówek martwo urodzonego dziecka jest możliwy na podstawie karty zgonu wydawanej niezależnie od tego, czy płeć dziecka martwo urodzonego była, czy nie była możliwa do określenia (art. 11 ust. 5a USTAWY z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, Dz.U. 1959 Nr 11 poz. 62), natomiast aby otrzymać zasiłek pogrzebowy tytułem zwrotu kosztów pochówku (przeprowadzonego na podstawie karty zgonu), a także aby uzyskać prawo do urlopu macierzyńskiego z tytułu martwego urodzenia dziecka, należy dysponować aż aktem urodzenia - co jest niczym nie uzasadnionym “autorskim pomysłem” urzędników Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Powstaje więc pytanie, dlaczego, skoro Ministerstwo Spraw Wewnętrznych dopuszcza możliwość pochówku wyłącznie na podstawie karty zgonu, równocześnie Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie uznaje tej samej karty zgonu, która przed chwilą była dokumentem wystarczającym do pochowania dziecka, za dokument wystarczający do potwierdzenia, że miało miejsce martwe urodzenie dziecka, żądając w zamian za to aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu.

W związku z powyższym wyrażam nadzieję, że Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzeże także konieczność podjęcia we współpracy z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej działań zmierzających do wyeliminowania powyżej opisanego prawnego absurdu w jedyny oczywisty sposób, czyli tak, aby karta zgonu była dokumentem zarówno uprawniającym do pochowania dziecka jak i do ubiegania się o zasiłek pogrzebowy, a także o urlop/zasiłek macierzyński z tytułu martwego urodzenia dziecka.

W ubiegłym roku w szeregu pism zgłaszałem do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej konieczność zmiany prawa w zakresie wymogów przyznawania świadczeń socjalnych dla kobiet po martwym urodzeniu dziecka, natomiast reprezentujący Ministerstwo Dyrektor Departamentu Ubezpieczeń Społecznych, pan Przemysław Żółtowski, niezmiennie pozostaje na kuriozalnym i przeczącym oczywistym faktom stanowisku, że to nie Ministerstwo Pracy, a Ministerstwo Spraw Wewnętrznych jest organem właściwym dla rozwiązania tego problemu. Historię mojej korespondencji z Ministerstwem Pracy publikuję na stronie internetowej http://poronienie.info/?pismo-nr-16,38

W tej sytuacji pozostaje mi mieć nadzieję, że Rzecznik Praw Obywatelskich będzie dysponował silniejszym od mojego darem przekonywania Ministerstwa Pracy, co pozwoli Rzecznikowi przekonać Ministerstwo, że zarówno treść  ROZPORZĄDZENIA MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, jak i treść ROZPORZĄDZENIA MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa pozostaje wyłącznie w gestii Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej i wyłącznie Minister Pracy i Polityki Społecznej może zmienić treść tych rozporządzeń w taki sposób, aby  przy ubieganiu się o świadczenia przysługujące z tytułu martwego urodzenia, dokumentem potwierdzającym martwe urodzenie była karta zgonu LUB akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu - w pewnych okolicznościach niemożliwy do uzyskania lub możliwy do uzyskania wyłącznie po spełnieniu dodatkowych warunków i po poniesieniu dodatkowych kosztów przez matkę dziecka martwo urodzonego, przez co dochodzi do nierównego traktowania przez prawo części kobiet, które urodziły martwe dziecko.


Z uwagi na ważny interes społeczny treść niniejszego zapytania, wraz z oczekiwaną dalszą korespondencją, będzie publikowana na stronie internetowej poronienie.info

Z poważaniem,
(...)

comments powered by Disqus